dhbt2022 dhbtdhbt ders notlarıdhbt kitaplarıdhbt kursları
DOLAR
8,6538
EURO
10,1615
ALTIN
493,75
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Gök Gürültülü
17°C
İstanbul
17°C
Gök Gürültülü
Cuma Parçalı Bulutlu
20°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
23°C
Pazar Az Bulutlu
25°C
Pazartesi Sağanak Yağışlı
24°C

EMEVİLER DÖNEMİ – İSLAM TARİHİ

EMEVİLER DÖNEMİ – İSLAM TARİHİ
DHBT Okulu - Instagram Hesabı
01.09.2021
0
A+
A-

EMEVİLER DÖNEMİ (661 – 750)
❖ Muaviye Dönemi:
❖ Başkent Şam’a taşındı.
❖ Mevalinin durumu – Şuubiyye – Cebriye Mezhebi
❖ Arap milliyetçiliği
❖ İslam’ın yayılışı yavaşlamıştır.
❖ İstanbul kuşatmaları
❖ Kayrevan ordugah şehri kuruldu.
❖ Kuşatan komutan Ukbe bin Nâfi’ dir.
❖ Muhafız Birliği kuruldu.
❖ Divan-ı Berid önemli hale geldi.
❖ Yezit Dönemi:
❖ Yönetimde saltanat oldu.
❖ Komutan Ukbe bin Nâfi’yi Kuzey Afrika fetihleri için gönderdi.
❖ Kerbela Olayı (10 Muharrem 680) (Emevi Irak valisi Ubeydullah bin Ziyad yapmıştır.
❖ Babası Ziyad bin Ebih’tir.)
❖ Harre Olayı (683)
❖ I.Mekke Kuşatması (683)
❖ Mervan bin Hakem Dönemi:
❖ Süfyaniler döneminden, Mervaniler dönemine geçilmiştir.
❖ Tevvâbin Hareketi:
❖ Hz.Hüseyin’in intikamını almak için harekete geçen ilk gruptur.

❖ Süleyman bin Surâd tarafından Kufe’de kurulmuştur.
❖ Muhtar es-Sekafi tarafından eleştirildiler.
❖ Emevi komutanı Ubeydullah bin Ziyad ile mücadele etmişlerdir.
❖ Mercirahıt Savaşı:
❖ Kelbiler ve Kaysiler arasında yapıldı.
❖ Abdullah bin Zübeyr’in desteklediği Kaysiler kaybetti, Mervan’nın desteklediği Kelbiler kazandı.
❖ Abdülmelik bin Mervan Dönemi:
❖ İlk islami para basıldı.
❖ Arapça resmi dil oldu.
❖ Ebu’l-Muluk ünvanı aldı.
❖ İkinci kurucu kabul edilir.
❖ Muhtar es-Sekafi’nin başlattığı Keysaniye isyanı bastırıldı.
❖ Haciplik makamı oluşturuldu. (Halife – Halk irtibatı)
❖ Ukbe bin Nafi Kuzey Afrika fetihlerine devam etti.
❖ Otoriteyi tesis etti.
❖ Sicistan valisi İbn Eş’as isyanını bastırdı.
❖ Haccav ile İbn Eş’as arasındaki bu savaşa Deyrul’l-Cemacim denilmiştir.
❖ (Kafa tasları manastırı)
❖ Eşdak İsyanı bastırılmıştır.
❖ Deyru’l-Celâsik Savaşı (691) Abdülmelik bin Mervan’nın isyancılarla yaptığı savaştır.
❖ 2.Mekke Kuşatması (692)
❖ Abdullah bin Zübeyr Olayı
❖ Emevilere karşı halifeliğini ilan etmiştir.
❖ Hz.Ebubekir’in kızı Esma ile evlidir.
❖ Kuşatma Haccac tarafından yapılmıştır.
❖ Mekke kuşatılmış, taş yağmuruna tutulmuş, kıtlık baş göstermiş ve başta Abdullah bin Zübeyr olmak üzere pek çok Müslüman şehit edilmiştir.
❖ I.Velid bin Abdülmelik Dönemi:
❖ Fetihlere ağırlık verildi.
❖ Berberiler müslüman oldu.
❖ Kuteybe bin Müslim komutasında Maveraünnehir bölgesinde fetihler yapıldı.
❖ Bu dönemde Tarık bin Ziyad ve Musa bin Nusayr gibi komutanlar İspanya’ya geçiş yapmıştır.
❖ İmar faaliyetlerine önem verdi.
❖ Dindarlara baskıyı kaldırdı.
❖ Ömer bin Abdülaziz’i Medine Valisi olarak atadı.
❖ Süleyman bin Abdülmelik Dönemi:
❖ Horasan valisi Kuteybe bin Müslim isyanı bastırıldı.
❖ İstanbul kuşatması oldu.
❖ Taberistan / Mazdek isyanı bastırıldı.
❖ Erkek ile kadının ayrı ayrı tavaf yapması kararlaştırıldı.
❖ Fetihlerde duraklama oldu.
❖ Yerine halife olarak Ömer bin Abdülaziz’i tayin etti.
❖ Ömer bin Abdülaziz Dönemi:
❖ İlmi faaliyetlere önem verildi.
❖ Özellikle Hadis ilminde tedvin çalışmaları yapıldı.
❖ Adalet ve hoşgörü çerçevesinde devleti yönetti.
❖ Mevâliye önem verdi.
❖ Toplumsal barışı tesis etti.
❖ Fedek arazisini Ehl-i Beyte iade etti.
❖ Cuma namazlarında Nahl suresinin 90.ayetinin okunmasını tesis etti.
❖ Ekonomi bu dönemde iyileşti.
❖ Hişam bin Abdülmelik Dönemi:
❖ Geçit Savaşı ( 724 – Vak’atü’ş-Şiib):
❖ Türklerin Semerkand’ı almasından sonra yapılan savaştır.
❖ Semerkand geri alınmıştır.
❖ Zeyd bin Ali isyanı – Râfiziler
❖ Mervan bin Muhammed (2.Mervan)
Dönemi:
❖ Son Emevi halifesidir.
❖ Zap Suyu Savaşı (750):
❖ Dicle kenarının yanında yapılan savaşta Emeviler yıkıldı, Abbasiler kuruldu.
❖ Bu savaşta Abbasiler tarafında olan İranlı komutan Ebu Müslim Horasani’nin etkisi büyüktür.
❖ Emevilerde Bazı Divanlar
❖ Divânü’l-Harâc: Toprak vergisi toplanma görevi
❖ Divânü’r- Resâil: Devlet Başkanlığının resmi yazışmasından sorumlu birim
❖ Divânü’l- Hâtem: Resmi yazışmaları mühürleyip arşivleme görevi
❖ Divânü’l- Berîd: Posta işleri teşkilatı, Abdülmelik bin Mervan bu divanı düzenlemiştir.
❖ Divânü’n- Nafakât: Hazine masraf hesabını tutma görevi
❖ Divânü’s- Sadakât: Zekat- öşür işini yürütmek.

❖ Divânü’t- Tıraz: Sancak, bayrak, resmi elbise yapımı.
❖ Divan-ı Şurta: Güvenlikten sorumlu teşkilattır.
❖ Divânü’l- Mezâlim: Üst düzey bürokrat şikâyetlerine bakan mahkemedir.
❖ ENDÜLÜS EMEVİLERİ DÖNEMİ (711 – 1492)
❖ I.Velid döneminde Tarık bin Ziyad ve Musa bin Nusayr komutasında Kadisk Savaşı (711 – Vadi Lekke) ile İspanya’ya giriş yapıldı.
❖ Hişam’ın torunu I. Abdurrahman tarafından kurulmuştur.
❖ Başkent Kurtuba olmuştur.
❖ Mezhebi Malikidir.
❖ Müslümanların ilerleyişi 732 yılında yapılan Puvatya / Balatüşşüheda Savaşı’na kadar sürdü.
❖ ILAbdurrahman:
❖ Endülüs Emevilerinin en parlak dönemidir.
❖ O’nun dönemine “Eyyam-ı Arûs” denmiştir.
❖ III.Abdurrahman:
❖ Endülüs’te Halifelik ünvanını kullanan ilk yöneticidir.
❖ “Nâsır Lidinillah” denilmiştir.
❖ Ülkedeki dirliğin bozulmasına ise “fitnetü’l- kübra” denir.
❖ Dönemler:
❖ Valilik – Emirlik – Hilafet – Muluku’t-Tevâif
❖ Murabıtlar Dönemi:
❖ Kuzey Afrika, Endülüs ve Balear adalarında hüküm süren Berberî hânedanı ve devleti (1056¬1147).
❖ Hânedan adını, din âlimi Abdullah b. Yâsîn’in Senegal nehri üzerindeki bir adada inşa ettirdiği “ribât”tan almıştır.
❖ Hıristiyanlara karşı Zellaka Savaşı ile zafer elde edilmiştir.
❖ İbn Bâcce bu dönemde yaşamıştır.
❖ Muvahhitler Dönemi:
❖ Kuzey Afrika ve Endülüs’te hüküm süren Berberî hânedanı (1130-1269).
❖ Murâbıtlar’ın yanlış buldukları bazı dinî uygulamalarını durdurmak amacıyla yeni bir ıslah hareketinin temsilcisi olarak Kuzey Afrika’da ortaya çıktı.
❖ Murabıtların yerine kurulmuştur.
❖ Hânedanın kurucusu İbn Tûmert din ilimlerinde sahip olduğu zengin birikiminin yanında eylemci kişiliğiyle de dikkatleri çekmiştir.
❖ Merînîler: Mağrib’de hüküm süren bir Berberî hânedanı.
❖ Avcılık, hayvancılık ve yağmacılıkla geçimlerini sağladılar.
❖ Herhangi bir devlete bağlı olmayıp vergi vermediler.
❖ Reisleri Muhaddab bin Asker’dir.
❖ Merînîler Devleti’nin kuruluşunu tamamlayan Sultan Ebû Yûsuf Ya‘küb’tur.
❖ Nasriler / Beni Ahmer/ Gırnata Dönemi:
Endülüs’te hüküm süren son İslâm hânedanı (1238-1492).
❖ Muhammed bin Yusuf Gırnata’da Sa’d bin Ubade’nin soyundan geldiğini söyleyerek “Emiru’l-Müminin” ünvanını kullanarak devleti kurmuştur.
❖ Âmiriler: Valencia’da kurulan İslam Devleti’dir.
❖ Muluku’t-Tevâif:
❖ Endülüs Emevi Devleti zayıflaynca ortaya çıkan küçük devletlerdir.
❖ Önemli şehirler Kurtuba, Gırnata, Tuleytula ve İşbiliye (Sevilla)’dir.
❖ Elhamra Sarayı, Kurtuba Külliyesi ve Camii ve Medinetüzzehra Sarayı önemli eserlerdendir.
❖ Endülüs Devleti 1492 yılında Hıristiyan birliğince yıkıldı.
❖ Reconquesta: İspanyolcada yeniden doğus demektir. Müslümanları özellikle İspanya’dan atma ve toprakları geri alma düşüncesidir.
❖ Müdeccen: İspanya’da yaşayan Müslümanlara verilen isimdir.
❖ Muvelledun: İspanya’da İslamı benimseyen yerli halka denir.
❖ Moriskolar: İspanya’da zorla Hıristiyanlaştırılmış Müslümanlara denir.
❖ Sekâlibe: Avrupalı kölelere verilen isimdir.
❖ ABBASİLER DÖNEMİ ( 750 – 1258)
❖ Abbasiler Zap Suyu Savaşı’nın kazanılmasının ardından Ebu Abbas (Seffah) tarafından kurulmuştur.
❖ Kufe’de hutbe okundu ve devlet kuruldu.
❖ Şiiler Abbasileri desteklemişlerdir.
❖ Abbasi hareketini 12 nâkip, 70 dâi yürütmüştür.
❖ İlk başkent Haşimiye olup daha sonra Bağdat’a taşınmıştır.
❖ Talas Savaşı’nda (751) Çinlilere karşı Türklerle birlikte savaşmışlardır.

DHBT Okulu BİLSER (Bilgilendirme Servisi)

❖ Ebu Ca’fer Mansur Dönemi:
❖ Asıl kurucu kabul edilir.
❖ Amcası olan Ali bin Abdullah isyanını bastırdı.
❖ Bağdat şehrini dairevi olarak kurmaya başladı.
❖ Devleti kurumsallaştırdı.
❖ Hizanetü’l-hikme’yi kurmuştur.
❖ Ebu Müslim Horasani öldürüldü.
❖ Nefsü’z-Zekiyye İsyanı:
❖ Hz.Hasan’ın torunlarından olup Ehl-i Beyt adına Abbasi halifesi Ebu Cafer Mansur’a karşı ayaklanmıştır fakat şehit edilmiştir.
❖ İ.Azam ve İ.Malik tarafından desteklenmiştir.
❖ Ebu Cafer Mansur tarafından bastırılmıştır.
❖ Mehdi Billah Dönemi:
❖ Mukanna’ İsyanı:
❖ Mukanna‘ el-Horasânî, Abbâsîler devrinde Mâverâünnehir’de peygamberlik ve ilâhlık iddiasıyla ortaya çıkan isyancıdır.
❖ Ebu Müslim Horasani’nin ordusunda komutandır.
❖ İsyan esnasında peçe takmıştır.
❖ Hâdi Dönemi:
❖ Hilâfeti halka açmıştır.
❖ Harun Reşid’in abisidir.
❖ Harun Reşid Dönemi:
❖ Mehdi’nin oğludur.
❖ En parlak dönem
❖ Anadolu’ya seferler yapıldı.
❖ Bizans vergiye bağlandı.
❖ Vezirlik makamı kuruldu.
❖ Bununla birlikte İran kökenli olan Bermekiler’in etkisi devlette kendisini göstermiştir.
❖ Daha sonra Bermeki ailesi görevden uzaklaştırıldı.
❖ Bazıları sürgün edildi, bazıları ise öldürüldü.
❖ Kadulkudatlık makamı kurulmuş ve başına İmam Ebu Yusuf getirilmiştir.
❖ Behlüldâne ve Binbir Gece Masalları bu dönemde önemlidir.
❖ Not: Abbasi tarihinde “Samarra Devri” olarak adlandırılan ve Afşin, Boğa el-Kebir, Eşnas et- Türki ve İnak et-Türki gibi Türk komutanlar devlette etkili olmuştur.
❖ Emin Dönemi:
❖ Bu dönemde Şiilerin imamı Musa Kâzım tutuklandı.
❖ Rey Muharebesi olan iç savaşta yenildi ve idam edildi.
❖ Me’mun Dönemi:
❖ Yönetimi Merv’e taşıdı.
❖ Şiilerin imamı Ali er-Rıza’ya önem verdi.
❖ Özellikle tercüme amaçlı Beytü’l-Hikme’yi kurdu.
❖ Bu dönemde Mihne Olayları oldu.
Mu’tasım Billah Dönemi:
❖ Bizans’a karşı sınır garnizonları olan Avasım şehirlerini kurdu.
❖ Bunların en önemlisi Türk komutan Eşnas için kurulan Samarra şehridir.
❖ Türklerin etkisi nu dönemde fazladır.
❖ Türk komutanlarına Emiru’-Umera denilmiştir.
❖ Mazyar isyanı bastırılmıştır. (Mecusi İsyanı)
❖ Babek İsyanı: Halifeler Me’mun ve Mu’tasım zamanında Azerbaycan’da ciddi bir tehlike arzeden dini ve siyasi özellikteki bir isyandır.
❖ Türk komutan Afşin tarafından bastırılmıştır.
❖ (Hürremiye Hareketi)
❖ Vâsık Billâh: Küçük Me’mun diye anılır. Halka ihsanda bulundu. Bazı isyanları bastırdı. Türk komutan Eşnas’a sultanlık ünvanı verdi. Hâruniye Sarayı’na defnedildi. Alim, yumaşak huylu ve zeki biridir.
❖ Mühtedi Billâh: Vâsık’ın oğludur.
❖ Türk komutan ve âsilerle mücadele etti.
❖ Mütevekkil Alellah:
❖ Mutezili görüşlere karşı çıkıp Mihne olaylarına son vermiştir.
❖ Sünniliğin yayılması için uğraştı.
❖ Türk nüfûzundan rahatsızlık duydu.
❖ Bir ara başkenti Şam’a taşıdı.
❖ Muhafız birliğince öldürüldü.
❖ Müstain Billah:
❖ Meğaribe – Şakiriyye: Müstain Billah’ı halife tayin ettirecek kadar güçlenen Türk nüfuzunu dengelemek amacıyla kurulan askeri birliklerdir.
❖ Mu’temid Alellah:
❖ Bu dönemde Harici ve Zenc İsyanı olmuştur.

❖ Muktefi Billah Dönemi:
❖ Bu dönemde Karamita İsyanı olmuştur.
❖ Musta’sım Dönemi:
❖ Son halifedir.
❖ Düceyil Savaşı ile İlhanlılar’a yenilerek devlet yıkılmıştır.
❖ Mustansır Dönemi:
❖ Memlük koruması altında (Sultan Baybars) Mısır’da halifelik yapmıştır.
❖ Divan-ı Zenâdıka ise zındıklıkla mücadele için kurulan bir divandır.
❖ Abbasilerde Bazı Divanlar
❖ Divânü’t- Tevki: Resâil divânıyla (Resmi Yazışma) aynı göreve sahiptir.
❖ Temyiz Mahkemesine benzer.
❖ Divânü’l-Ezimme: Devlet gelir- gider görevini teftiş eder.
❖ Divânü’l- Müsâdere: Devletin el koyduğu malları yönetir.
❖ Divânü’l-Ceyş: Devletin askeri işlerine bakar.
❖ Divânü’d-Dıyâ: Devlet arazisinin öşürünü toplar.
❖ Divânü Beytülmâl: Devlet hazinesinin idaresiyle ilgilenir.
❖ Divân-ı Zenâdıka:
❖ Abbasilerin Zayıflamasıyla Kurulan Devletler
❖ Mısır:
Fatimiler
❖ İhşitler
❖ Tulunoğulları
❖ Eyyubiler
❖ Memlüklüler
❖ K.Afrika:
❖ Ağlabiler: İfrîkıye, Cezayir ve Sicilya’da hüküm süren bir İslâm hânedanı. Ebu Müslim’in komutanlarından olan İbrahim tarafından kurulmuştur.
❖ İdrisiler: Fas’ta hüküm süren ilk İslâm hânedanıdır. Velila’da Abdullah bin İdris tarafından kurulmuştur.
❖ Rüstemiler: Cezayir’de hüküm süren İslâm hânedanı.
❖ İbazi olan Abdurrahman bin Rüstem tarafından kurulmuştur.
❖ Midrâriler: Fas’ta kurulan İslam hanedanı.
Mâveraünnehir: Sâmâniler
❖ Irak – İran: Büveyhoğulları
❖ Horasan: Tahiriler
❖ Afganistan: Saffâriler
Not: Abbasiler yıkıldıktan sonra kurulan devletler genelde Abbasiler adına hutbe okuturken Tahiriler okutmamıştır.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

DHBT Okulu Instagram Hesabı