dhbt2022 dhbtdhbt ders notlarıdhbt kitaplarıdhbt kursları
DOLAR
8,6580
EURO
10,1795
ALTIN
488,66
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
26°C
İstanbul
26°C
Sağanak Yağışlı
Pazartesi Parçalı Bulutlu
31°C
Salı Gök Gürültülü
26°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
25°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
23°C

İslam Hukukunda Deliller – Fıkıh Usulü

İslam Hukukunda Deliller – Fıkıh Usulü
DHBT Okulu - Instagram Hesabı
29.08.2021
0
A+
A-

İSLAM HUKUKUNDA DELİLLER

 A.Asli Deliller:
❖ Edille-i Şer’iyye – Edille-i Erbaa
l.Kur’an:
❖ Ahkam Ayetleri
❖ Lafız – Delâlet ( Kat’i – Zannî)
❖ Farz kılındı, yazıldı, helal, haram, şeytan işi pislikler vb.
 2.Sünnet:
❖ Hz. Peygamber’in söz, fiil ve takrirleridir.
❖ Peygamberimizin Fiilleri
❖ a.Beşer olması
❖ b.O’na mahsus filler
❖ c.Teşri özelliği
❖ Sünnetin İşlevi
❖ a.Açıklayıcı Sünnet – Namaz
❖ b.Pekiştirici Sünnet – Hile
❖ c.Sınırlandırıcı Sünnet – Vasiyet
❖ d. Yeni Hükümler Getirici Sünnet
❖ Mütevatir hadislerin subuti ve delaleti katîdir.
❖ Ahad haberlerin ise subuti zanni iken, delaleti zanni veya kat’i olmaktadır.

3.İcma: İslâm âlimlerinin dinî bir meselenin hükmü üzerinde fikir birliği etmelerini ve bütün Müslümanların ortaklaşa benimsedikleri dinî hükümleri ifade eden şer‘î delildir.
❖ Kur’an ve Sünnet’ten sonra üçüncü kaynaktır.
❖ Peygamberimizin vefatından sonra olmalıdır.
❖ a.Sarih İcma: Her müctehidin görüşünü tek tek açıkladığı ve görüş birliği olan icmadır. (Hz.Ebubekir’in halifeliği, Sevad Arazileri)
❖ b.Sukûti İcma: İctihad yetkisi olan fakih belli bir görüşe varır ve bunu ilân ederse ve kendisini tenkit eden çıkmazsa buna “sükutî icma” denir.
❖ Basra Arazisi «Satıcının görmediği malı satmasında muhayyerlik hakkı olması» Zübeyr
❖ Sarih icmaya ittibâ vaciptir.
❖ Sukûti icma zanni delildir.
❖ Bazı alimler sukûti icmayı kabul etmez. (İ.Şafi)
4.Kıyas: Nasslarda hükmü bulunmayan fıkhî meseleye, ortak illetten dolayı, nasslarda hükmü belirlenmiş meselenin hükmünü aynen vermektir.
❖ Kıyas’ın Rükünleri
❖ Asıl: Hükmü belirlenmiş mesele
❖ Fer: Hükmü belirlenmemiş mesele.
❖ Aslın Hükmü: Asıl hakkında sabit olan ve kıyas yoluyla fer’e de uygulanmak istenen hüküm.
❖ İllet: Asla hükmün konmasındaki gerekçe.
❖ Kıyas hem delil hem de yöntemdir.
❖ Birbirine benzemeyen konularda kıyas yapmaya kıyas maa’l-farık denir.
❖ Menat: Hükmün kendisine bağlandığı vasıf, illet.
❖ İki şey arasında ilgi ve bağ kurmaktır.
❖ İlletin ictihat yoluyla belirlenmesidir.(illet ictihadı)
❖ Mesela akıl mükellef olmanın menatıdır.
Üç türlü illet ictihadı vardır.
❖ l.Tahkıku’l-menât (araştırma-namaz-kıble)
❖ 2.Tenkıhu’l-menât (ayıklama-oruç bozma-kasıt)
❖ 3.Tahrîcü’l-menât (çıkarım-içki-sarhoşluk)
❖ Rey: Hakkında nass bulunmayan bir konuda bir müctehidin belli metotlar kullanarak şahsi bir görüşe varmasıdır.
❖ İctihat: Hakkında nass bulunmayan bir konuda bir müctehidin belli metotlar kullanarak ve olanca gayreti sergileyerek bir sonuca varmasıdır.
 İctihadın Şartları:
❖ Müctehid ictihat yaparken âdil olmalı
❖ Müctehid ictihad melekesini bilmeli
❖ İcmayı, neshi, ahkam ayet ve hadislerini bilmeli
❖ Ayırt etme özelliği olmalı
❖ Hüküm çıkarma yöntemlerini bilmeli
❖ Arapçayı bilmeli
 B.Fer’i Deliller:
 l.İstihsan: Müctehidin bir meselede özel bir delil sebebiyle, o meselenin benzerlerinde
❖ verdiği hükümden vazgeçip başka çözümü benimsemesi.
❖ Serahsi: Kıyası terkedip, insanlar için en uygun olana hükmetmektir.
❖ Hanefiler bu delile çok başvururken Şafi, Zahiri ve Şia mezhepleri istihsanı kabul etmez.
❖ İstihsan Çeşitleri
❖ A.Açık Kıyas İstihsanı
❖ l.Nass Sebebiyle İstihsan
❖ (unutarak yeme içme – namazda gülme)
❖ 2.İcma Sebebiye İstihsan:
❖ (hamamlarda yıkanma)
❖ 3.Zaruret Sebebiyle İstihsan:
❖ (kuyu suyunun boşaltılması)
❖ 4.Maslahat Sebebiyle İstihsan:
❖ (muzaraa – ortağın ölmesi – ortaklık sona ermez)
❖ 5.Örf Sebebiyle İstihsan:
❖ (Menkul malların vakfı – kitap)
❖ B.Kapalı Kıyas İstihsanı:
❖ (Yırtıcıların artığı – abdest alınır.)

DHBT Okulu BİLSER (Bilgilendirme Servisi)

2.İstislah (Mesâlihi Mürsele):

❖ Hakkında delil bulunmayan bir konuda maslahat göre hüküm verme yöntemidir.
❖ Maslahat genel, açık, akla uygun olmalı, başka bir delile aykırı olmamalıdır.
❖ a.Muteber Maslahat
❖ (Şâri – Z.Hamse)
❖ b.Mülga / Merdüd Maslahat
❖ (Şâri – kadının mirası – çok evlilik)
❖ c.Mesâlihi Mürsele
❖ (İctihat – Mushaf – K.Kerim’i harekeleme)
❖ Maliki mezhebi çok kullanır.

3.İstishab: Aksine bir delil bulunmadığı sürece varlığı bilinen bir durumun devam ettiğine hükmetme yöntemidir.

❖ Hanbeli mezhebi daha çok kullanır.
❖ a.İbahey-i asliyye istishabı
❖ b.Beraeti zimme istishabı
❖ c.Vasıf istishabı
 4.Sedd-i Zerâi: Şer‘an sakıncalı sonuçlara götürmesi muhtemel olan mubah fiillerin yasaklanmasıdır.
❖ Mâlikî mezhebi kullanır.
❖ Defî mefâsit celbi menâfiden evlâdır.
❖ Maksadın vesilesi maksada tabidir.
5.Örf: Toplumda genel kabul gören sosyal davranış biçimlerine göre hüküm vermedir.
♦ a. Sahih Örf
♦ b.Bâtıl Örf
♦ c.Kavli / Lafzi Örf: Dirhem
♦ d.Ameli / Adet Örf: Alışveriş
♦ Genelde Hanefiler kullanır.
♦ Âdet muhakkemdir.
♦ Örf ile tayin nass ile tayin gibidir.
6.Sahabe Kavli
♦ Medine Ehlinin amelidir.
♦♦♦ Maliki mezhebi daha çok kullanır.
7.Şer’u Men Kablena:
♦♦♦ Hz. Muhammed’den önceki peygamberler vasıtasıyla bildirilen dinî hükümlerin delil olarak kullanılmasıdır.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

2022 DHBT Sınavına Hazırlıkta Hedef ve Ders Programlama Semineri