dhbt2022 dhbtdhbt ders notlarıdhbt kitaplarıdhbt kursları
DOLAR
8,6580
EURO
10,1795
ALTIN
488,66
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
26°C
İstanbul
26°C
Sağanak Yağışlı
Pazartesi Parçalı Bulutlu
31°C
Salı Gök Gürültülü
26°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
25°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
23°C

İNANÇ ESASLARI

İNANÇ ESASLARI
DHBT Okulu - Instagram Hesabı
04.09.2021
0
A+
A-

İNANÇ ESASLARI:
❖ a.Teslis: Baba – Oğul – Kutsal Ruh (Manevi güç)
❖ Mürekkeb Tanrı
❖ I.İstanbul Konsili (381)
❖ b.Kutsal Kitaplar: Kitabı Mukaddes
❖ 1.Eski Ahit ( Tanah)
❖ (Hz.İsa’yı müjdelediği için kabul edilir.)
❖ 2.Yeni Ahit: 27 kitaptan oluşur.
❖ Kanonik / Sahih / Otantik:
❖ İznik’te kabul edilen dört incildir.
❖ Apokrif: Otantik ve sahih olmayan
❖ (Yakub – Yahuda İskariyot – Barnaba vb.)
❖ Sinoptik: Birbirine benzer İncillerdir.
❖ (Matta – Markus – Luka)
Matta: Efendimizin (Tanrının) hediyesi demektir.
❖ Yazarı Levi diye bilinen Matta’dır.
❖ Hz.İsa’nın hayatı, ölümü ve dirilişi anlatılır.
❖ Beklenen mesih olduğundan bahseder.
❖ 3.şahıs kipi kullanılır.
❖ Hz.İsa’nın öğretileri Tora gibi beş bölümdür.
❖ Sık sık Eski Ahit’e atıfta bulunur.
❖ Yahudi karakterini muhafaza etmektedir.
❖ Markus: En kısa, en eski metindir.
❖ İfadeler zayıftır.
❖ Matta ve Luka’ya kaynaklık etmiştir.
❖ Hz.İsa’nın hayatı anlatılır.
❖ Petrus’un vaazları vardır.
❖ Hz. İsa’yı Tanrı’nın oğlu, Mesih diye tanıtır.
❖ Mesih’in ölümü ve dirilişinden bahseder.
❖ Luka: Hekim ve Pavlus’un arkadaşıdır.
❖ Yunanlılara hitap vardır.
❖ H.İsa’nn kutsal ruhla bağlantısı anlatılır.
❖ Hz.İsa’nın hayatı detaylı anlatılır.
❖ Yahudi olmayan Hıristiyanlara yazılmıştır.
❖ Diriliş ve göğe alınışını tasvir eder.
❖ Yuhanna: M.S. 90 / 110 yıllarında yazılmıştır.
❖ Hz.İsa’nın İlahlık yönü, mesih oluşu anlatılır.
❖ Efes ve Antakya’da yazılmıştır.
❖ Kudüs’teki faaliyetler anlatılır.
❖ Hz. Îsâ’nın risâleti sinoptik İnciller’e göre bir yıl, Yuhanna’ya göre ise üç yıldır.
❖ Uslüp ve içeriği farklıdır. Evharistiya’yı içermez.
❖ Resüllerin İşleri:
❖ Luka’nın devamıdır.
❖ Hz.İsa’nın öğretilerinin yayılışını anlatır.
❖ Havarilerin yolculuklarından bahseder.
❖ Havarilerin Mektupları:
❖ Pavlus yazmış veya yazdırmıştır.
❖ 14 mektuptan oluşur.
❖ Çeşitli şehir halkına ve kişilere yazılmıştır.
♦ c.Peygamberlik: ♦♦♦ 3.Protestan Kilisesi:
♦♦♦ Eski Ahitte geçen peygamberleri kabul ederler. ♦ Katolik kilisesi protesto edilmiştir.
♦♦♦ Hz.İsa Tanrı’nın oğludur. ♦♦♦ Martin Luther – Jean Kalvin – Zwingli öncülerdir.
♦♦♦ Almanya merkezlidir.
♦ d.Vahiy: ♦♦♦ Tanrı ile insan arasına kimse giremez.
♦♦♦ Hz.İsa vahiy almaz. Allah’ın kelamıdır. ♦ Papa yanılmaz değildir.
♦♦♦ İnciler, Hz.İsa’nın yaptıkları, sözleri ve havarilere ♦ Papazı cemaat tayin eder. Günah çıkaramaz.
nispet edilen sözlerdir. ♦♦♦ İkon önemsizdir.
♦♦♦ Hz. Meryem’e çok önem vermezler.
♦ e.Kurtuluş: ♦♦♦ Akla önem verilir.
♦ İnsanlar günahkardır. ♦♦♦ Aforoz – Endüljans – Engizisyon – Latince ve
♦ Asli günah doktrini. Ruhbanlığa karşıdırlar.
♦ İsa Mesih – kurtarıcı ♦ İbadet ve ayinler ayinler farklı dilde olabilir.
♦♦♦ Kefaret
♦ Vaftiz ♦ Üç sola öğretisi:
♦ Kurtuluş sadece iman, sadece kitap ve sadece lutüf
♦ KİLİSELER: ile olur.
♦♦♦ 1.Katolik Kilisesi: Evrensel demektir. ♦♦♦ Tek yetkin otorite kutsal kitaptır.
♦ Havari Petrus’a dayanır. ♦ İki sakramenti kabul ederler.
♦♦♦ Merkezi Roma – Vatikan’dır. ♦ (Vaftiz – Evharistiya)
♦♦♦ Papa, Tanrının temsilcisi, Hz.İsa’nın vekili, ♦♦♦ Almanya, Fransa, İngiltere ve ABD’de yaygındır.
Petrus’un halefidir, masumdur.
♦♦♦ Dini Hiyerarşi: Papa, Kardinal, Piskopos ♦♦♦ Bazı Protestan Akımları:
♦♦♦ Rahip / Papaz, Deacon / Diacon ♦♦♦ Lutheryanizim
♦♦♦ Ruhban sınıfı vardır. ♦♦♦ Kalvinizm
♦ Diğerlerinde boşanma yoktur ♦♦♦ Anglikanizm (İngiltere, Ruhani Lider Kral/Kraliçe,
♦ Haçın kolları eşit değil kurtuluş iman ile olur.)
♦♦♦ Hz.İsa’da ilahi ve insani iki tabiat vardır. ♦♦♦ Evanj alizm
♦♦♦ İkon önemsizdir. Ritüller Latince yapılır. ♦♦♦ Presbiteryenler
♦♦♦ Filioque kabul edilir. ♦ Baptistler
♦♦♦ Adventizm
♦♦♦ Metodistler
♦♦♦ Günah çıkarma – Azizler – Hz.Meryem önemlidir. ♦♦♦ Pentikostalizm
♦♦♦ Tanrı, hüküm koyandır.
♦♦♦ Tüm konsiller kabul edilir. Noel, 25 Aralıktır. ♦♦♦ Evanjelizm:
♦ Sakramentlerin hepsi kabul edilir. ♦♦♦ Amerika’da kurulan protestan merkezli kilisedir.
♦ İtalya, İspanya, Portekiz, Polonya, İrlanda ve Latin ♦ Güzel haber – müjde demektir.
Amerika ülkelerinde yaygındır. ♦♦♦ İncil yazarlarına Dört Evanj elist denilir.
♦ Evanj elik olanlar – yeniden doğmuş gibidir.
♦ 2.Ortodoks Kilisesi: Doğru İnanç demektir. ♦♦♦ Bireysel dindarlık ve dinsel özgürlük önemlidir.
♦ Havari Andreas’a dayanır. Merkez İstanbul’dur. ♦♦♦ Mesihçilik temel inançtır.
♦♦♦ Dini Hiyerarşi: Patrik, Metropolit, Keşiş, ♦ Kutsal kitap lafzi okunur ve otoritedir.
Papaz / Rahip, Deacon / Diyakos ♦♦♦ Armagedon inanışı vardır.
♦♦♦ 1054-Katolikten ayrıldı. 1453-Yeni haklar verildi. ♦♦♦ Misyonerlik vardır.
♦♦♦ 1589-Rusya bağımsız kilise oldu. ♦♦♦ Kitle İletişim Araçları önemlidir.
♦♦♦ İlk yedi konsili kabul ederler.
♦ Patrik tek otorite ve masum değildir. ♦♦♦ Anglikanizm:
♦♦♦ Rahip ve Deacon evlenebilir. Diğerleri boşanabilir. ♦♦♦ İngiltere’de kurulan Batı Kilisesi ve resmi
♦♦♦ Tanrı affedendir. Ritüeller Grekçe yapılır. kilisedir.
♦ Haçın kolları eşittir. Sankrametler kabul edilir. ♦♦♦ Reform hareketlerinden sonra 16.yy.’da ortaya
♦♦♦ Noel, 6 ocaktır. İkonlar önemlidir. çıkmış ve VIII. Henry tarafından kurulmuştur.
♦♦♦ Filioque kabul edilmez. ♦♦♦ Bağımsız bir kilisedir.
♦♦♦ En yetkili ruhâni liderleri kral veya kraliçedir.
♦ Rusya, Yunanistan, Gürcistan, Slav ülkeleri, Orta ♦♦♦ Kurtuluş iman ve Tanrı’nın merhametiyle olur.
Avrupa ülkelerinde yaygındır.
♦♦♦ Kilise Planı:
♦ Otosefal: Ortodoks içindeki bağımsız kiliseler ♦ Altar: Sunak yeri Pulpit: Vaaz kürsüsü
♦ ( Rusya – Mısır – Ukrayna Kiliseleri) ♦ Nave: Ayin Mekanı Narthex: Son cemaat yeri

❖ RİTÜELLER:
❖ a.Günlük:
❖ Dua – İlahi – Ruhbanlar – Olmayanlar
❖ b.Haftalık: Pazar günüdür.
❖ Cemaatle ve papaz gözetiminde yapılır.
❖ Pasaj okuma – Dua – İlahi – Vaaz yapılır.
❖ c.Yıllık:
❖ 1.Noel: Yeni güneş demektir.
❖ Aziz Nikolas ( Noel Baba)
❖ Katolik – Batı Kiliseleri ( 25 Aralık)
❖ Ortodokslar – Doğu Kiliseleri ( 6 Ocak)
❖ 2.Lent: ( Büyük Perhiz)
❖ Paskalyaya hazırlıktır.
❖ 40 günlük dua – oruç (perhiz) yapılır.
❖ En sevilen şeylerden uzak durulur.
❖ Et – tavuk hayvansal gıdalar ve alkol kullanılmaz.
❖ 3.Paskalya (Easter): Diriliş Bayramıdır.
❖ Hz. İsa’nın dirilişi anısına kutlanır.
❖ En eski ve en önemli bayramdır.
❖ Kıyam Yortusu ve Diriliş Günü olarak da anılır.
❖ Kutsal haftadır. Yahudi Pesah bayramına denktir.
❖ Hz. İsa’nın dirilişini anmak üzere 22 Mart – 25 Nisan arasında bir pazar kutlanır.
❖ Renkli yumurtalar – Paskalya çöreği yapılır.
❖ 4.Pentikost / Pentekost:
❖ Kutsal Ruh’un havariler üzerine inişinin anısına, Paskalya’dan 50 gün sonra yedinci pazar günü kutlanır.
❖ 5.Epifani: 12.gün Bayramı
❖ Hz.İsa’nın vaftiz oluşu anısına kutlanır.
❖ 6 Ocakta Hz.İsa inançsızlara görünür.
❖ Mesih olduğunu belirten yıldız belirir.
❖ Vaftiz veya Haç çıkarma günüdür.
❖ Ortodokslar 6 ocak, diğerleri ise 19 ocakta kutlar.
❖ 6.Meryem Ana Günü:(Assomption)
❖ Meryem’in günahsızlığı ve lekesizliğini anlatmak için yapılan anma günüdür.
❖ Hz.Meryem’in ruhen ve bedenen göğe yükselişi anısına 15 Ağustosta kutlanır.
❖ 7.Ascension:
❖ Paskalya’dan 40 gün sonra kutlanır.
❖ Hz.İsa’nın göğe çıkması anısına kutlanır.
❖ 8.Annonciation:
❖ Ruhu’l-Küds’ün Meryem’e Hz. İsa’nın doğumunu müjdelemesi olup 25 Martta kutlanır.
❖ Hac: İncil’de hac ile ilgili açık ifade yoktur.
❖ En önemli hac yeri Kudüs’tür.
❖ Efes, İstanbul, Antakya önemli mekanlardır.
❖ Yılın her gününde ve kutsallık atfedilen her mekanda hac yapılır.
❖ Kurban: Hz.İbrahim – Hz.İshak ilişkisi.
❖ Hz.İsa kendini kurban etmiştir.
❖ Ekmek – şarap ayini bu kurbanı temsil eder.
❖ SAKRAMENTLER:
❖ 1.Vaftiz: Suya daldırmak, yıkanıp temizlemek
❖ Asli günahtan kurtulup dine giriştir.
❖ Günahtan kurtulmak için de vaftiz olabilir.
❖ Bu aynı zamanda ihtida merasimidir.
❖ Katolikler su serpme, Ortodokslar suya batırma
❖ 2.Evharistiya / Komünyon: Ekmek-şarap ayini
❖ Hz.İsa’nın havarileriyle yediği son akşam yemeği anısına yapılır.
❖ Kişinin Hz.İsa ile bütünleşmesini sembolize eder.
❖ 3.Konfirmasyon / Güçlendirme:
❖ Kişinin kiliseye kabulüdür.
❖ İmanın teyid edilerek güçlendirilmesidir.
❖ Vaftizden sonra yapılır.
❖ Kutsal ruhun inayetini temsil eder.
❖ 4.Günah İtirafı (Tevbe):
❖ Pişmanlık duyup bağışlanmayı dilemedir.
❖ Papaza samimiyetin ifadesiyle gerçekleşir.
❖ Günahı olmayan başkası adına endüljans alabilir.
❖ 5.Evlilik: Kutsal ve önemli bir sakramenttir.
❖ Karşılıklı söz vermedir.
❖ Mesih ve kilisenin bozulmaz birliğini temsil eder.
❖ Kilisede yapılmayan nikah sahih sayılmaz.
❖ 6.Rahip Takdisi: Din adamlarını tayin etmedir.
❖ İsa Mesih’in ilk vekilleri havariler, sonra kilise babaları sonra da din adamlarıdır.
❖ Takdis şahsın üzerine papazın el koyup dua etmesiyle yapılır.
❖ 7.Son Yağlama:
❖ Hastalık ve ölüm anında rahatlatma amacıyla haç işareti yapılan sakramenttir.
❖ KONSİLLER
❖ Hıristiyan inançlarının oluşumunu sağlayan din adamları kuruludur. (21 tane)
❖ Antikete Konsiller (Ekümenik / Genel)
❖ I.İznik Konsili (325)
❖ Arius’a karşı toplandı.
❖ Baba ve Oğulun tabiatı tartışılmıştır.

♦♦♦ Hz.İsa’nın Tanrı oluşu kabul edildi.
♦♦♦ Her ikisi de aynı cevherdir.
♦♦♦ Yeni Ahit’i oluşturan kitapların tespiti ve Paskalya bu konsilde karara bağlanmıştır.
♦ I.İstanbul Konsili (381)
♦♦♦ İznik konsili kararları teyid edilmiştir.
♦ Macedonius ’a karşı toplandı.
♦ Kutsal Ruh’un Tanrı olduğuna karar verilmiştir.
♦ Baba-Oğul-Kutsal Ruh aynı cevher aynı özdür.
♦ Teslis inancı tamamlandı.
♦ Efes Konsili (431)
♦ İstanbul piskoposu Nestorius’a karşı toplandı.
♦ Nestorius: Hz.İsa’da iki tabiatının bulunduğunu, beşerî tabiatın Meryem’den doğduğunu, ilâhî olanın ise Tanrı’nın kelâmı olduğunu savunur.
♦♦♦ O’na göre Hz.Meryem’e Theotokos (Tanrı
doğuran) denilemez; Mesih’in annesi denilebilir.
♦ Bu görüşüyle aforoz edilmiştir.
♦ Nasturi ve Keldâni kiliselerine etki etmiştir.
♦♦♦ Bu konsilde Theotokos kabul edilmiştir.
♦♦♦ Hz.İsa’nın tek kişilikli ve iki tabiatlı olduğu karara bağlanmıştır. (Diofizitizm)
♦♦♦ Hıristiyanlarda ilk ciddi kopmalar yaşanmıştır.
♦ Kadıköy (Kalkedon) Konsili (451):
♦ İstanbul başkeşişi Eutyches ve İskenderiye piskoposu Dioscorus sebebiyle toplanmıştır.
♦♦♦ Hz. İsa’da sadece tanrısal tabiatın bulunduğunu, beşerî tabiatının tanrısal tabiatı içerisinde eriyerek yok olduğunu savunurlar. (Monofizit)
♦♦♦ Çarmıhta acı çeken Hz.İsa’nın sadece insani doğasıdır, bu acı tanrısal doğaya dokunmamıştır.
♦♦♦ Bu konsilde Diofitizim teyid edildi.
Theotokos benimsendi.
♦♦♦ Diofizit kararına itiraz eden monofizit piskoposlar kendi bağımsız kiliselerini kurmuşlardır.
♦♦♦ Monofizit Kiliseler:
♦♦♦ Antakya Süryani Kilisesi
♦ Habeş Kıpti Kilisesi
♦♦♦ Ermeni Gregoryan Kilisesi
♦ Habeş Kilisesi
♦♦♦ Eritre kilisesi
♦ II. İstanbul Konsili :
♦ Nesturi düşünceler aforoz edildi.
♦♦♦ III. İstanbul Konsili:
♦♦♦ Hz.İsa’da iki tabiat vardır.
♦♦♦ Bu iki irade birbiriyle çelişmez.
♦♦♦ II. İznik Konsili: İkon serbestisi benimsendi.
♦♦♦ Diğer Bazı Konsiller ♦♦♦ Trente Konsili (1545):
♦ Luther düşüncesi sonrasında oluşmuştur.
♦ Katolik din anlayışı tümüyle gözden geçirilmiştir. ♦♦♦ Reformlar reddedildi.
♦ Dogmatik kararlar alındı.
♦♦♦ I.Vatikan Konsili (1870):
♦♦♦ Papanın yanılmazlığı kararı alınmıştır.
♦♦♦ Katolik iman doktrini benimsemiştir.
♦ II. Vatikan Konsili (1962 – 1965):
♦ Genel konsillerin en detaylı ve sonuncusudur.
♦♦♦ Kilise muhasebesi yapıldı.
♦ Katolik inanç yapısına değinilmemiştir.
♦♦♦ Dinler arası diyalog kavramı ortaya çıkmıştır.
♦ Diğer dinler kabul edildi.
♦ İbadetlerde kolaylık sağlandı.
♦ Yaşam tarzında esneklik sağlandı.
♦♦♦ Ekümenik söylem vardır.
♦ MONOFİZİT KİLİSELER
♦♦♦ Hz. İsa’da tek tabiat olduğunu savunurlar.
♦ Süryani Kilisesi:
♦ Havari Tomas’a dayanır.
♦ Ritüeller Süryanicedir.(Aramice)
♦♦♦ Merkezleri Şam’dır. (Mardin)
♦♦♦ Kendilerini ilk Hıristiyan cemaat olarak kabul edip kadîm ünvanını kullanırlar.
♦ Ortodoks kilisesine bağlıdır.
♦ İçinden Nasturi ve Keldani cemaatleri çıkmıştır.
♦♦♦ Allah, melekler, peygamber ve ahiret haktır.
♦ Sadece I. İznik I. İstanbul ve Efes konsili kararları geçerlidir.
♦♦♦ Ermeni Kilisesi:
♦ Havariler Bartolomeus ve Taddeus’a dayanır.
♦♦♦ Aziz Gregor öncülüğünde Hıristiyan oldular.
♦♦♦ Hıristiyanlığı toptan kabul etmiş, kendi milli
geleneklerini titizlikle korumuşlardır.
♦♦♦ Milli kilisedir.
♦♦♦ Merkezleri Ecmiyazin’dir.
♦♦♦ Liderlerine Katolikas derler. Yanılmazdır.
♦♦♦ İlk üç konsil kabul edilmektedir.
♦♦♦ Evharisyada ekmeğe maya şaraba su katılmaz.
♦♦♦ İkon ve tasvirler kabul edilmez.
♦ Hayvan kurbanını kabul ederler.
♦♦♦ Hıristiyanlıkta Semboller: ♦ l.Haç:
♦ 2.Balık: Hz.İsa Tanrı’nın oğlu ve kurtarıcı olması
♦ 3.Güvercin: Kutsal Ruh’un sembolü ♦♦♦ 4.Kuzu: Hz.İsa’nın kendini feda etmesi

DHBT Okulu BİLSER (Bilgilendirme Servisi)

♦♦♦ Hıristiyanlıkta Mabetler:
♦ Şapel ♦♦♦ Kilise
♦ Katedral (Kilise+Toplantı Yeri)
♦♦♦ Bazalika (kamu+adliye+kilise)
♦♦♦ Manastır (eğitim)
♦♦♦ Hıristiyanlıkta Kutsal Mekanlar:
♦♦♦ Beytüllahim ♦♦♦ El-Mağtas
♦ Kıyamet Kilisesi
♦♦♦ Aziz Petrus Kilisesi ♦♦♦ Meryem Ana Kilisesi ♦♦♦ Aziz Pavlus Kuyusu
♦ HIRİSTİYANLIKTA YENİ DİNİ HAREKETLER
♦ Yahova Şahitleri:
♦♦♦ Bir Adventist harekettir.
♦ Kurucusu, Charles Taze Russel’dir.
♦ Joseph F. Rutherford sistemleştirdi.
♦♦♦ Hıristiyanlık Yahudiliğin devamıdır.
♦♦♦ Hz. İsa T anrı ’nın yarattığı ilk varlıktır.
♦ Teslise, cehenneme, ruhun ölümsüzlüğüne ve Hz.İsa’nın bedensel dirilişine inanmazlar.
♦ Vaftizi ve ekmek – şarap ayini kabul ederler.
♦♦♦ Vaftiz yetişkinler içindir.
♦♦♦ Ruhban sınıfını reddederler.
♦♦♦ Milli devletleri ve sınırlarını reddederler.
♦ Siyasi partilere oy vermeye karşıdırlar.
♦ Bayrağa ve milli marşa saygıyı bir putperest âdeti olarak görürler.
♦ İbadet esnasında nesneler kullanılmaz.
♦♦♦ Kan alıp verme haramdır.
♦ Organ nakli ve aşı ise kişiye bırakılmıştır.
♦ Noel ve Paskalya kabul edilmez.
♦♦♦ Dinlerarası diyaloğa karşıdırlar.
♦♦♦ İncil’e bağlıdırlar.
♦ Askerliğe, siyasete ve savaşa karşı çıkarlar.
♦♦♦ Mormonlar:
♦♦♦ İsa Mesih’in Ahir Zaman Azizleri Kilisesi
♦ Kurucusu Joseph Smith’tir.
♦♦♦ Cemaati için Mormon kitabını yazmıştır.
♦♦♦ Hz. İsa’nın mesajını aslına döndürme amaçlanır.
♦ Tanrı’yı insan suretinde tasavvur etmektedir.
♦ İsa Mesih Tanrı’nın en büyük çocuğudur.
♦♦♦ Çok eşlilik vardır.
♦ Kadınların ve siyahların papaz olmasına karşıdır. (sonra iptal edildi)
♦♦♦ Alkol, sigara ve kafeinli içecekler yasaktır.
♦♦♦ ABD – Utah şehrini vadedilmiş toprak görüp Tanrının krallığını tesis etmeye çalışırlar.
♦ Babtistler: Vaftizciler de denir.
♦ Peder W. Screven tarafından kurulmuştur.
♦ Vaftiz yetişkinlere yapılır.
♦ Vaftiz ve cemaat önemli kurallarıdır.
♦♦♦ İlk protestan misyonerliğini başlattılar.
♦ Kutsallar Cemaati adıyla birlik oluşturmuşlardır.
♦ Kutsal Kitabın üstünlüğüne inanırlar.
♦♦♦ Pentakostalizm: İsmini Pentikost Günü’nden alır.
♦ Çocuk yaşta vaftizi reddederler.
♦ Tanrı ile kişisel bir deneyime vurgu yapılır.
♦ Kutsal Ruh’a büyük önem verirler.
♦♦♦ Ayinlerde modern çalgılarla hafif müzik vardır.
♦♦♦ Metodistler:
♦♦♦ İngiltere’de John Wesley’in at sırtında yaymıştır. ♦♦♦ İngiltere ihtilalden bu akımla kurtulmuştur.
♦ Kutsallar Kulübü mensupları ibadet zamanlarına ve prensiplerine bağlıdırlar.
♦♦♦ Yedinci Gün Adventizmi
♦♦♦ Advent, İsa Mesih’in krallığını kurmak üzere tekrar dünyaya dönmesidir.
♦♦♦ Önder William Miller’dir.
♦ Vahiy aldığını ileri süren Elle G. White ve kocası James White önemli kişilerdir.
♦ Kademeli hakikat öğretisi vardır.
♦♦♦ Tanrı insanları sınamak için yanılmaya izin verir. ♦♦♦ Peygamberler öncekilerin hatalarını düzeltirler.
♦♦♦ Hakikat bir anda belirmez, aşamalı olarak oluşur.
♦ İsa Mesih yakın bir zamanda dünyaya gelecektir.
♦ Sebt gününü kutsarlar ve o gün iş yapmazlar.
♦♦♦ Alkol yasaktır, vejetaryen anlayışı vardır.
♦♦♦ Yetişkinlere vaftiz yapılır.
♦ Eğitim ve sağlık kuruluşları vardır.
♦♦♦ Presbiteryenler:
♦♦♦ Eski kilisede yaş ve tecrübesi dolayısıyla saygı duyulan kilise üyeleri vardır.
♦♦♦ Piskoposluğu reddeden ihtiyarlar meclisince yönetilen Calvinist harekettir.
♦♦♦ Cizvitler:
♦ Katolik Hıristiyanlığın Îsâ Cemiyeti de denilen ikinci büyük tarikatıdır.
♦ Tarikatın kurucusu Ignatius Loyola’dır.
♦ Hedefi bütün insanlığı Hıristiyanlaştırmaktır.
♦ Bu yüzden katı ve sert kurallar vardır.
♦♦♦ Misyonerlik ve eğitim kurumlan önemlidir.
♦♦♦ Reforma ve Protestanlığa karşı olup Katolikleri desteklemişlerdir.

♦ Sayantoloji (Scientology):
♦♦♦ Ron Hubbard tarafından kurulmuştur.
♦♦♦ Bireylere tenasühten kurtulup ebedi mutluğa erişmek için psikanaliz yöntemler önerilir.
♦♦♦ Hıristiyanlık ve Budizm izlerini taşır. (Senkretik)
♦ Budistleri etkilemiştir.
♦ Önemli isimler bu akıma mensuptur.
♦♦♦ Dünyadaki en katı akımlardan biridir.
♦ Çok sert bir ticari sistemleri vardır.
♦♦♦ Marûnîler: Kurucusu Aziz Mârûn’dur.
♦ Lübnan’da yaşayan bir Hıristiyan cemaatidir.
♦♦♦ Diofizit anlayışı benimsemişlerdir.
♦♦♦ Doğu kiliseleri içinde müstakil bir kilisedir.
♦ Vatikan’ın onayı ile göreve başlamaktadır.
♦♦♦ Üniteryanizm:
♦♦♦ Hıristiyanlıkta teslis inancının aksine Tanrının birliğini savunan harekettir.
♦♦♦ Hz.İsa Tanrının oğlu olsa da Tanrı değildir.
♦♦♦ Liberal bir kilisedir.
♦♦♦ Hümanist bir sistemdir.
♦♦♦ Bireysel inanç sistemi vardır.
♦♦♦ En önemli temsilcisi Serventus’tur.
♦♦♦ Moonculuk (Birleşik Kilise)
♦ Uzakdoğu kökenli olup ve Hıristiyan öğeleri taşır.
♦ Kurucusu Sun Myung Moon’dur.
♦♦♦ Hz.İsa Moon’a görünmüş ve Tanrı’nın krallığını kurmasını istemiştir.
♦♦♦ İlahi ilke öğretisini yaymıştır.
♦ Kitab-ı Mukaddes’e yeni yorum getirmiştir.
♦ İnsan yaratılışından sonra şeytan ile ilişkiye girerek yaratılış gayesinden uzaklaşmıştır.
♦ Bu yüzden evliliklerin kutsanması gerekir.
♦ Büyük mekânlarda toplu nikah törenleri yapılır.
♦♦♦ Törene önceden evlenmiş kişiler de çağrılır.
♦♦♦ Nikah sırasında çiftler kutsal sudan içerek asli günahtan temizlenirler.
♦♦♦ Bir Moon en az üç kişiyi dinine getirmeden ve üç yıl hizmet etmeden evlenemez.
♦♦♦ Misyonerler sayesinde bazı ülkelerde yayılmıştır.
♦♦♦ Mecusilik:
♦ Zerdüştlüğün eski İran inanç ve gelenekleri ile karışımından oluşmuştur.
♦ Mazdeizm ve Ateşperestlik de denilir.
♦ Kur’an’da bir yerde geçer.
♦ Kurucusu Zerdüşt’tür. Vahiy aldığı söylenir.
♦ Doğumunda olağanüstü olaylar olmuştur.
♦♦♦ Tarihî Gelişimi
♦ 1. Zerdüşt ile ilk inanç dönemi (monoteist)
♦ 2. Dârâ / Darius sonrası dönem
♦♦♦ İran, Bahreyn, Umman ve Yemen’de yayıldı.
♦ 3. Sâsânîler dönemi (resmi din)
♦ 4. Günümüze kadar devam eden dönem ♦♦♦ İslam Dini’nden de etkilenmişlerdir.
♦ İslam’da Mecusilik Ehl-i Kitap görülür.
♦♦♦ Kadınları nikahlanmaz, kestikleri yenmez.
♦♦♦ Helenistliğin etkisiyle monoteizimden uzaklaşıldı.
♦ Tanrı: Düalist bir anlayış vardır.
♦♦♦ Işık Tanrısı Ahura Mazda
♦♦♦ Karanlık Tanrısı Angra Mainyu/Ehrimen
♦ Yaratılış: İki aşamalıdır. (Rûhî ve maddî)
♦ Varlıkların çıkmasıyla iyi-kötü savaşı başlamıştır.
♦ Ahura Mazda tüm insanlığın prototipi olarak Geyûmert’i yaratmıştır. (yeryüzünün oğlu)
♦ Sonra Meşye ile Meşyâne doğmuştur.
♦♦♦ İyiliğin sembolü olan boğa yaratılmıştır.
♦ Kutsal Kitapları: Avesta ve Gathalar’dır.
♦ Zerdüşt kendisini Mantra olarak tanınır.
♦♦♦ İnanç: Ateş tapınma değil, saflık, ideal temizlik ve aydınlığın sembolüdür.
♦♦♦ Kendilerine Asravan (ateş yakan) denilir.
♦♦♦ Mehdi / kurtarıcı Saoşyant’tır.
♦♦♦ Ahiret: Ölüler yıkanıp beyaz elbise ile kefenlenir. ♦♦♦ Dahme denilen yerlere bırakılır.
♦ Kafirler Cinvat Köprüsü denen bir geçidin altında kurulu olan Yalan Evine düşer.
♦♦♦ Müminlerin ruhları ise Övgü Evine gider.
♦♦♦ Ehrimen’in yönettiği cehennem arınma yeridir.
♦ Burada arınan ruhlar sonra cennete girer.
♦ İbadet: Abdeste benzer bir temizlik yapılır.
♦ Ardından güneş doğarken, öğle vakti, öğleden sonra, güneş batarken ve gece olmak üzere beş vakitte çeşitli dualar (gâh) okunur.
♦♦♦ Her mecusi Frevarâne denilen iman formülünü (âmentü) günlük olarak tekrarlar.
♦♦♦ Kanlı kurban yerine Haoma içeceği vardır.
♦ Navcot/Navzot dine giriş törenidir. (15 yaş)
♦♦♦ Törende çocuklar Südre (dini elbise) giyip Kutsi (kuşak) bağlarlar.
♦♦♦ En önemli rahip sınıfı Mecilerdir.
♦ Bayram: Nevruz (yeniyıl) ve yaz, kış ve gün dönümlerinde olmak üzere 7 tanedir.
♦ Mabedlerine Ateşkede denir.
♦♦♦ İran (Gabriler), Hindistan (Parsiler) ABD ve Kanada’da mensupları vardır.
♦ Sembol:
♦ 1.Ateş: Ahura Mazda’nın sembolüdür.
♦ Kutsal ateş Ataş Behram’dır.
♦ Ateşe tükürülmez, peçe bağlanır.
♦ Ateş yoksa güneşe dönülerek ibadet yapılır.
♦ 2.Faravahar: İnsanın varoluş amacıdır. Kanatlar, iyi düşünce, iyi söz ve iyi davranışı ifade eder.

❖ SABİİLİK:
❖ Dönek/eski dinini terkeden anlamında kullanılır.
❖ Vaftizci Yahya Hıristiyanları ve Mandeizm denilir.
❖ Kendileri için Mandaye ve Nasuraye derler.
❖ Sabiilikten Kur’an’da üç yerde bahsedilir.
❖ Kurtuluş: Kurtuluş yalnızca ruh için geçerlidir.
❖ İlahi kurtarıcı tarafından kurtuluşun bilgisi verilir ve ruh kurtuluşa erer. (Manda/Hikmet)
❖ Ahiret: Ölen inanan ise ışık aleminde cennete; günahkar ise cehenneme atılır.
❖ Tanrı: Gnostik Düalizm anlayışı vardır.
❖ Işık – Karanlık Tanrısı
❖ Masbuta: Tam vaftizdir. Rahip eşliğinde pazar günü suya daldırılıp alınan bir boy abdestidir.
❖ Tamaşa: Sabinin kendi başına üç kere suya dalıp çıkmasıyla alınan gusüldür.
❖ Rişama: Abdeste benzer yıkamadır.
❖ Kutsal Kitap: İki ana grupta toplanır.
❖ Yazılı metinler ve Sır metinleri (Mandence)
❖ Ginza (Hz.Adem), Draşya (Hz.Yahya)
Kolasta (Uygulamalar)
❖ Ezoterik metinleri ise sadece rahipler okuyabilir.

❖ Nasurayye: İlmi ve otoritesiyle ayrıcalıklar.
❖ Bayram: Panja / Parvania
❖ Rahiplik: Rişama, Ganzibra, Tarmida, Aşganda
❖ Mbattal: Uğursuz vakitler.
❖ Masigta: Ölenin ruhunun gözetim evlerinden (yedi gezegen) geçerek ışık alemine ulaşması için yapılan törendir.
❖ Irak’ın güneyinde varlıklarını sürdürürler.
❖ MANİHEİZM:
❖ Mani tarafından 3.yy.’da İran ve Mezopotamya’da kurulmuştur.
❖ İpekyolu üzerinde yayılmıştır.
❖ (Türkistan-Kuzey Hindistan-Batı Çin-Tibet)
❖ Senkretik yapıya sahiptir.
❖ (Zerdüştlük, Budizm Hıristiyanlık birleşimi)
❖ İslam’ın yayılması ve müntesiplerinin müslüman olması sebebiyle 13.yy.’da etkisini kaybetti.
❖ Günümüzde mensubu yoktur.
❖ Gnostik Düalist Tanrı anlayışlı bir dindir.
❖ İyilik – kötülük Tanrısı / Işık – Karanlık Tanrısı
❖ Işık alemi – Hayat ağacı
❖ Karanlık alemi – Kötü şeyler – Arkan
❖ Kutsal Kitapları Arzhang’tır. (Layık)
❖ Mani tarafından yazılmıştır.
❖ Mani’ye 12 yaşındayken melek görünmüş, 24 yaşındayken melek öğreti getirmiştir. (tavn=ikiz)
❖ Din mensupları Mani’yi; Mecusilere Zerdüşt’ün manevi oğlu, Budistlere geleceğin Budası, Hıristiyanlara ise Faraklit olarak tanıtırlar.
❖ Uygurların önceleri Resmi dinidir.
❖ 5 Emir: Oruç-Dua-Sadaka, yalan söylememe, canlı öldürmeme, et yememe, mala önem vermeme
❖ 3 Mühür: Eline – Diline – Gönlüne hakim olmak
❖ Evlenmek hoş görülmez. Kötü Arkanların taklididir.
❖ Hz.Adem, Hz.Havva, Hz.Şit önemlidir.
❖ Misyonerlik vardır.

ETİKETLER:
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

2022 DHBT Sınavına Hazırlıkta Hedef ve Ders Programlama Semineri