dhbt2022 dhbtdhbt ders notlarıdhbt kitaplarıdhbt kursları
DOLAR
8,6580
EURO
10,1795
ALTIN
488,66
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
26°C
İstanbul
26°C
Sağanak Yağışlı
Pazartesi Parçalı Bulutlu
31°C
Salı Gök Gürültülü
26°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
25°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
23°C

İslam İnanç Esasları – Kazandıran Not

İslam İnanç Esasları – Kazandıran Not
DHBT Okulu - Instagram Hesabı
07.09.2021
0
A+
A-

1.Ünite

*islam alimleri dini genelde hak ve batıl şeklinde sınıflandırmıştır.

*kuranda diğer inanç sistemlerine din denilmektedir. ilahi vahye dayanmayanlara batıl din demişlerdir.

DHBT Okulu BİLSER (Bilgilendirme Servisi)

*ilahi vahye dayanmakla birlikte Allahtan geldiği şeklini koruyamamış yahudi ve hristiyanlık gibi dinlere MUHARREF DİN denilir.

*klasik dinler tarihi kitapları ise hak dinlere MİLEL batıl dinlerede NİHAL adını vermişlerdir.

*Dinler kaynağına göre 2 ye ayrılır

-semavi din

-beşeri din

*kutsal kitaplarda bulunup bulunmamasına göre

-ehli kitap (yahudi ve hristiyanları)

-kitabı olduğu şüpheli dinlerde (mecusiler ve maniheistler)

*dinler iki biçimdede sınıflandırılmıştır

-tek tanrılı dinler

-çok tanrılı dinler

*bunlarda ilkel dinler milli dinler ve dünya dinleri olarak 3 kısma ayrılır

*terim olarak iman:hz.peygamberin vahiy yoluyla getirdiği tüm hususlarda tereddütsüz tasdik etmek ve getirdiklerine inanmak demektir.

*imam maturudi, imam eşari bakıllani cüveyri gazzali ve eb’l mün’en nesefi imanın kalbin tasdikinden ibaret olduğunu savunmuşlardır.

*mürcie ve kerramiyye mezheplerinin iman tanımı:inanılması geeken inanç esaslarını kalbin tasdiki olmaksızın dil ile ikrar etmek yeterlidir.

*cehmiyye ve neccâriyye mezheplerine göre kişinin iman esaslarını sadece bilmesi mümin olması için yeterlidir.

*maturidi ve mutezili alimler ise bunun yeterli olmadığını ve eğer bu yeterli olsaydı her alimin mümin olması gerektiğini söyleyerek onları eleştirmiştir.

*imanın bilgiden ibaret olması halinde her cahilin kâfir her bilgininde mümin olması gerekir diye diğer alimlerden itiraz gelmiştir.

*iman-amel ilişkisini savunan görüş :hariciyye mutezile şia zeydiyye ve selef alimleridir.

*ayrıntılı bir şekilde tek tek iman esaslarına açık ve geniş bir şekilde inanmaya TAFSİLİ İMAN denir.

*iman ve islam imam maturidiye göre kuran ve sünnette ayrı ayrı zikredilsede iman ve islam aynıdır.

*iman ve islam konusunda imam eşari islamın imandan daha geniş olduğunu ve islamın imanı kuşattığını söyler.

*bir kimsenin çevresindeki ana baba kardeş komşu hoca ve değer verdiği diğer kişilere bakarak hiçbir araştırma yamadan inanmasına taklit bu tür imanada taklidi iman denir. böyle bir kişiyede mukallit adı verilir.

*islam inanç esaslarını araştırıp delil akıl tefekkür ve düşünceye dayanrak iman etmesine önem vermiştir.böyle iman türüne TAHKİKİ İMAN bu imana sahip kişiyede

MUHAKKİK adı verilmiştir.

*Ebu hanife ve imam maturidi mukallildin imanının geçerli olduğuna hükmetmiştir. eşariyye mezhebide onların bu görüşüne katılmaktadır.

ancak bu 2 mezhebe göre de mukallit araştırmayı terk etmesinden dolayı sorumlu görülmektedir.

*mutezile mukallidin imanını geçerli görmemiştir.

*imanda istisna, alimler inançla ilgili konularda kuşku olmak düşüncesini benimsemişlerdir.

*eşariler imanın hakikati ile ilgili değil ama olgunluk hali ve neticesiyle ilgili olarak imanda istisnayı mümkün görmüştür.

*din insana şunları temin eder:

-ulvi duygular kazanmasını

-olaylar karşusunda direnç kazanmasını

-ruhi olarak gelişip moral ve güç kazanmasını

-madde karşısında eğilmeyip metin olmasını

*dinin genel tarifi şunlardır:

-düşünce ve inanca dayalı değerlendirmeleri içerir

-her türlü tavır ve davranışları içerir

-insanın diğer insanlar ve varlıklarla olan ilişkilerini düzenlerken dikkat etmesi gereken ilkeleri barındırır.

-sosyal davranışlarını belirlerken toplumların etnografyasına etki eder

*imanın kelime karşılığı şudur

-başkasına güven duygusu vermek

-güven içinde yaşamak

-kalben sükuna kavuşmak

-kendisine doğru görüneni itiraf etmek

*imanı kalbin tasdiki olarak görmeyen imam maliktir.

2.ünite

* islam:arapça aslı silm veya selmdir.

sözlükte :kurtuluşa ermek boyun eğmek teslim olmak barış yapmak gibi manalara gelir.

*islam dini iskelet olarak 3 kısımda incelenir.

-islam dininin inançla (itikat) ilgili hükümleri

-islam dininin davranışlarla (muamelat) ilgili hükümleri

-islam dininin ahlakla ilgili hükümleri

*inançla ilgili hükümlere ASLÎ yapıp etmelerle yani ibadet ve muamelatla ilgili olanlara FER’İ ESASLAR denir.

*itikat:birşeye gönül bağlamak, benimsemek , anlamına gelir iman etmekle eş anlamlıdır.

*itikat esasları ile ilgili gönülden bağlanılan şey AKİDE adını alır. Çoğuluna akaid denir.

*bazı itikadi hükümler etrafında islam tarihi boyunca ihtilaflar yaşanmıştır bu sebeple onların kesin ve açık olma özellikleri ortadan kalkmıştır bu çeşit inanç esaslarına zanni inanç esasları denir.

*kaynaklarda davranış ve fiillerle ilgili olarak 3 ana konu işlenir

-ibadetler

-muameleler

-cezalar

*islam dinini 3 önemli ilke oluşturur. inanç bunların en önemlisidir amel ve ahlak hükümleride bu inanç esaslarına dayanır.

*islam kelimesinin anlmında bulunan özellikler

-boyun eğmek

-teslim olmak

-teslim etmek

-barış yapmak

*islam kelimesinin kurandaki anlamı şudur

-tevhid inancını evrene yayma düşüncesien sahip olmak

*islam inanç esasları

-kesinlik -açıklık

beşeri müdahaleye açık olmamak

*aile hukuku birikimleri islamın inanç esası kapsamına girmez.

Ünite 3

* tanrının varlığı meselesi ilk dönem yunan felsefesinin temeli konulardan birini oluşturmuştur. eflatun hareketin kaynağını ruha bağlaması ve aristonun ilk sebep (illet-i ulâ) veya ilk hareket ettirici (muharrek-i evvel) teorisini benimsemesi ile birlikte tanrının varlığı konusu tartışmaya başlanmıştır.

* islamda Allahın varlığını ispatlamak için yapılan tüm faalietlere İSBAT-I VACİP denir.

* kuranda “afak” ve “enfüs” olarak ifade edilen dış ve iç alemin varlıkları arasında görülen düzen açık delil olarak sunulmaktador.

*islam alimleri Allahın varlığını genelde kozmolojik (tabiattan hareket eden) ve teleojik (varlıklardaki gayeliği vurgulayan) delillere dayalı bir yöntem içinde ispatlamaya çalışmışlardır. bu nedenle alimler arasında şu delilller şöhret bulmuştur.

-hudûs delili

-imkan delili

-gaye ve nizam delili

*hudüs delili:evrenin yaratılmış olduğu ve her yaratılmışında bir yaratıya muhtaç olduğundan hareketle Allahın varlığını ispata çalışan bir delildir.

*kelam alimleri:hudüs delilnini cevher-araz esasına dayalı bir yöntem içinde ele almıştır.

*imkan delili:islam filozofları tarafından kullanılmıştır. varlıkları zorunlu(vacip) ve zorunsuz(mümkün) varlıklar olmak üzere 2 ye ayırır. aristoda bunu kullanmıştır.

*imkan delili:farabi ve ibn sina tarafından ortaya konulmuş ve şehristandan itibaren kelam bilginleri tarafından kullanılmaya başlanmıştır.

*gaye ve nizam delili:bu teleolojik delil temelde evrende bir düzenin olduğu ve bu düzendeki her varlığın belirli bir gayeye yönelik olarak yaratldığı öncülünden hareket eder

*gaye ve nizam delili:gazzali ibn rüşd ibn teymiyye ve ibn’ül kayyım el cevziyye tarafından tercih edilmiştir.

*ibn rüşd gaye ve nizam delilini hikmet ve inayet delili olarak tanımlamıştır.

*alimler burhân-ı temânu olarak bilinen bir delil oluşturmuşlardır. bu delile göre tabiatta gözlemlenen kozmolojik düzen Allahın bir olduğunun delilidir.

*ihlas suresinde Allah tasvir edilmemiş, tavsif edilmiştir.

*Allah’ın sıfatları 2 kısma ayrılır.

-selbi/tenzihi sıfatlar

-subuti sıfatlar

-fiili sıfatlar

*selbi/tenzihi sıfatlar

-vücud:Allahn varolması

-kıdem:Allahın varlığının başlangıcının olmaması

-beka: Allahın varlığının sonunun olmaması

-kıyam binefsihi:Allahın kendisiyle kaim olması ve bu hususta başkasına ihtiyaç duymamsıdır.

-vahdaniyet:tek ve bir olan eşi ortağı bulunmaması

-muhalefetün lil havadis:Allahın sonradan olan yaptıklarına benzememesidir.

*Sübuti sıfatlar:Allahın zatına nispet edilen ve onun ne olduğunu belirten niteliklerdir.

*Sübuti sıfatlar:

-hayat:Allahın canlı ve diri olmasıdır

-ilim:Allah tealanın bilme sıfatıdır

-semi:Allahın herşeyi işitmesidir

-basir:allahın herşeyi görmesidir

-kudret:Allahın herşeye gücünün yetmesidir

-irade:Allahın dilemesi ve istemesi anlamına gelir

-kelâm sıfatı:Allhın konuşma sıfatı insanlarda olduğu gibi harfler sesler ve konuşmaya yarayan organlar aracılığıyla değildir.Allah bunlardan münezzeh ve yücedir.

*Maturudiler kudret sıfatından ayrı bir tenvin sıfatının varlığını savunmuştur.

*eşariler ilim irade ve kudret sıfatını yaratma için yeterli görmüştür.

*şia almleri ise subuti sıfatları zâti ve fiili olmak üzere 2 ye ayrılmıştır.

*Fiili sıfatlar Allah -kainat ve insna ilişkisini ifade eder.

*hudüs delili ve imkan delili ile ilgili notlar.

-hüdüs delili daha çok kelam alimleri, imkan delilleri ise islam filozofları tarafından kullanılmıştır.

-hudüs delili alemin yaratılmışlığından ve sonradanlığından imkan delili ise alemin yapısı itibariyle bir başka varlığa muhtaç olmasından hareket ederek Allahın varlğını ispata çalışır.

-alem tüm unsurlarıyla birlikte değişken bir yapıdadır cümlesi isbat-ı vacip delillerinden HUDÜS DELİLİNE ÖNCÜLDÜR.

Ünite 4

*varlıkları görünen (kesif) ve görünmeyen (latif) varlıklar olarak 2 ye ayırmak mümkündür.

*meleğin sözlük anlamı:kudret kuvvet ve elçilik yapma..

meleğin terim anlamı:Allah tarafından yaratılan, çeştli şekillerde görünebilen zor işlere güç yetirme özelliğine sahip ancak iyi nitelikte işler yapabilen erkeklik ve dişilik vasıfları bulunmayan nurani varlıkların adıdır.

*ahirette müminleri selamlayarak karşılayacak olan cennet bekçilerinden ve cehennemlikleri korkutan görevli meleklerden bahsedilmektedir. kuranda bunlara genel olarak HÂZİN denir.

*cehennem bekçilerini temsil eden melek malik cennet meleği ise rıdvan olarak geçer.

*MUKARREBÛN MELEKLERİ:bu meleklere iliyyün veya kerrubiyyün melekleride denilmektedir.bunlar kuranda uluhiyet makamına en yakın melek olarak zikredilir.

*hafaza ve kiramen katibin melekleri:insanları kruyan ve onların iyi ve kötü fiillerini kaydeden meleklerdir.

*hârut-mârut:babil halkını imtihan etmek ve onları sihir konusunda biliçlendirmek için gönderilen meleklerdir.

*münker-nekir:kabirde sorgu işi ile görevli olan meleklerdir.

*kuranda adı geçmemekle birlikte görevlerinden bahsedilen 2 melek Azrazil-israfil

*meleklerin ve cinlerin ortak özellikleri farklı şekillere girebilirler…

Ünite 5

*ilahi hitabın şekilleri:

-doğrudan vahyetme

-perde arkasından konuşma

-elçi ile vahy

*ebu zerrden rivayete göre Allah teala hz.Şit’e 50 Hz. İdris’e 30 Hz. İbrahime 10 ve Hz.Musaya 10 sayfa indirmiştir.

*tevrat:kanun şeriat anlamına gelir

*yahudilerin kutsal metni tanah’ın ilk bölümünü oluşturan tevrat 5 bölümden meydana gelmektedir.

-tekvin(yaratılış)

-hurüc(çıkış)

-levililer

-a’dat (sayılar)

-tesniye

*tekvinde :hz.adem ve hz.havvanın işlediği ilk suçtan yeryüzüne inişlerinden hz.nuh ibrahim ve israiloğullarının mısıra girişinden bahseder.

*hurücda :israiloğullarını mısırdan çıkarmak üzere hz.musanın rab yehova tarafından görevlendirilişi onları firavun un zülmunden kurtararak mısırdan çıkarması hz.musanında sina dağında rab yehovadan 10 emir almasından bahseder.

*levililer :ibadetler, dini ayin ve bayram, günahların kefareti, yiyecekler, kurbanlar ve evlilik gibi konulara ait hükümleri ifade eder…

*adat(sayılar) :israiloğullarının çöldeki hayatları hz.musanın vefatından sonra onların sina dağından ayrılıp kenan ülkesine gitmesi sürecini ele alır.

*tesniye:hz.musanın ölümünden ve defnedilmesinden sonra 10 emir ve diğer dini hükümlerden bahseder..

*hristiyanlar yahudilerin kutsal kitabına “Eski ahid” denir.

*yahudiler ise kendi kutsal kitabını “tanah” olarak isimlendirir.

*tanahı 39 kitap meydana getirir.

*hz.ebubekirin hilafeti döneminde kuranı kerim vahiy katibi zeyd b. sabit tarafndan biraraya getirilmiş ancak çoğaltılamamıştır.

*tanahın neviim bölümünde israilli peygamberlere ait metinler bulunmaktadır.

*hristiyan kutsal metni kitab-ı mukaddes eski ve yeni ahid olmak üzere 2 ana bölümden oluşmaktadır.

*yeni ahidde inciller, resullerin işleri pavlusun mektupları genel mektuplar ve yuhannanın vahyi olmak üzere 27 kitap bulunmaktadır.

*pavlusun mektupları yeni agidin en erken yazıya geçirilen metinleridir

*hristiyanların kutsal metni kitabı mukaddes eski ve yeni ahidi meydana getiren kitaplarıyla TRENTE KONSİLİNDE tespit edilmiştir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

2022 DHBT Sınavına Hazırlıkta Hedef ve Ders Programlama Semineri