dhbt2022 dhbtdhbt ders notlarıdhbt kitaplarıdhbt kursları
DOLAR
8,6580
EURO
10,1795
ALTIN
488,66
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
26°C
İstanbul
26°C
Sağanak Yağışlı
Pazartesi Parçalı Bulutlu
31°C
Salı Gök Gürültülü
26°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
25°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
23°C

MUTEZİLE – İslam Mezhepler Tarihi

MUTEZİLE – İslam Mezhepler Tarihi
DHBT Okulu - Instagram Hesabı
31.08.2021
0
A+
A-

MUTEZİLE:
♦ Kelam ilmini ilk defa sistemleştiren mezheptir.
♦ Vâsıl bin Ata:
♦ Hasan Basri ile tartışma
♦ Kurucu ve sistemleştirici ♦♦♦ Amr b. Ubeyd:
♦ Hasan Basri’den etkilenme
♦ Ehl-i Sünnete yakın
♦ Vasıl ile mücadele
♦ Ebû Mûsâ El – Murdâr:

♦♦♦ Bağdat Mutezilesi
♦♦♦ Mutezile’nin Râhibi
♦♦♦ Zâhidâne hayatı olup vaazları etkilidir.
♦♦♦ Mu’tezile’nin Doğuşunu Hazırlayan Sebepler
♦♦♦ İtikâdî ve siyasî ihtilaflar ♦♦♦ Emevilerin politikaları
♦ Tartışmaları çözme çabası
♦ Yabancı din ve kültürlerle içi içe yaşama
♦ İslam’ı Savunma (İlk savunan Vâsıl bin Ata)
♦♦♦ Tercüme faaliyetleri ve felsefeye ilgi
♦ Bazı alimlere yapılan baskı (Mihne)
♦♦♦ Basra’da Vâsıl bin Ata’nın Hasan-ı Basrî’nin ders halkasından ayrılmasıyla oluştu.
♦♦♦ Bu isim, büyük günah işleyeni imandan da küfürden de ayrılması nedeniyle verilmiştir.
♦♦♦ Kendilerine Ehl-i Tevhîd ve’l-adl derler.
♦♦♦ Mu’tezile’de Usul-i Hamse
♦♦♦ l.Tevhid: Allah birdir, eşi ve benzeri yoktur.
♦♦♦ Allah’ın zatı dışında ezeli sıfatları yoktur.
♦♦♦ Ezeli sıfatlar olursa Teaddüd-i Kudemâ olur.
♦♦♦ Bu durum da Allah’ın birliği durumuna aykırıdır. ♦♦♦ Allah’ın haberi sıfatları te’vil edilmiştir.
♦♦♦ Allah’ın kelâm sıfatı kadim değildir.
♦♦♦ Allah ahirette görülmeyecektir.
♦♦♦ Allah cisimlere benzemez.
♦ Gözle görünen bir şey cisme benzemiş sayılır.
♦♦♦ 2.Adâlet: Allah’ın âdil olması ve kulların fiillerini yaratmamasıdır.
♦ Allah bazı yüce prensiplere göre hareket etmelidir. ♦♦♦ Allah, kulun yararına en uygun olanı yaratmalıdır. ♦♦♦ Teklifi mala yutak caiz değildir.
♦♦♦ Allah itaatkar kulunu cezalandırmaz.
♦♦♦ Allah ölmüş müşrik çocuklarına azab etmez.
♦ 3.Va’d ve Vaîd
♦ Va’d, iyi işler yapanların ahirette ödüllendirilmesi ♦♦♦ Allah va’dinden ve vaidinden dönmez.
♦ Vaîd, kötü işler yapanların cezalandırılmasıdır.
♦ Bu prensiple toplumsal düzen sağlanır.
♦ İnsanlara davranışlarını kontrol imkânı sağlar.
♦♦♦ 4.E1-Menzile beyne’l – Menzileteyn
♦♦♦ Büyük günah işleyen kişi ne mü’min ne kafirdir.
♦ İman ile küfür arasında bir yerdedir.
♦ Tevbe etmezse ebedi olarak cehennemde kalır.
♦ Sadece farz olan ibadetler imanın bir parçasıdır.
♦♦♦ 5.Emr bi’l-ma’ruf nehy ani’l-münker
♦♦♦ Bu ilkeye göre, iyiliği emretmek, kötülüğü yasaklamak her Müslüman için farzdır.
♦♦♦ Mu’tezile’de Akıl-Nakil Meselesi
♦♦♦ Akla büyük önem verilmiştir.
♦ Kişi aklıyla Allah’ın var olduğunu bulabilir.
♦♦♦ Akıl ile ilgili belli ilkeler koyarlar.
♦ Nasslar bu ilkelere uyarsa değiştirilmez.
♦♦♦ Uymazsa aklî ilkeler çerçevesinde te’vil edilir.
♦♦♦ Mutezile Ekolleri
♦ l.Basra Mu’tezilesi
♦♦♦ Mu’tezile’nin ilk temsilcileri bu ekolde yer alır.
♦ Siyasetten ve iktidar ilişkilerinden uzaktır.
♦♦♦ Allah’ın sıfatları konusunu ele almışlar.
♦♦♦ Kelâmi konuları teorik yönden ele almışlardır.
♦ İslam inancını savunmayı amaçladılar.
♦ 2.Bağdat Mu’tezilesi
♦♦♦ Mezhebin görüşleri devlet yoluyla yayıldı.
♦♦♦ Bu yüzden yöneticilerle iyi ilişkiler kurmuşlardır.
♦♦♦ Varlık konusunu ele almışlar. (K.Kerim)
♦♦♦ Yunan Felsefesinin etkisinde kalmıştır. (akıl)
♦ Görüşleri Şia’ya benzer.
♦♦♦ Basra Mu’tezilesinin Bazı Temsilcileri
♦ Vâsıl b. Ata ♦♦♦ Ali el-Cübbâî
♦ Ebu Haşim el-Cübbâî ♦♦♦ Amr bin Ubeyd
♦ Kâdi Abdülcebbâr (el-Muğni)
♦♦♦ Zemâhşeri
♦♦♦ İbrâhîm Hâni en-Nazzâm
♦ Ebü’l-Hüzeyl el-Allâf (kurucu)
♦ Câhız ( Kitabu’l-Hayevan)
♦♦♦ Bağdat Mu’tezilesinin Bazı Temsilcileri
♦♦♦ Bişr bin Mu’temir (kurucu)
♦ Sümâme bin Eşras
♦ Ca’fer bin el-Mübeşşir
♦ Ebû Ca’fer el-İskâfî
♦ Ebü’l Hüseyin el-Hayyât
♦♦♦ Ebu’l-Huzeyl el-Allâf:
♦ Basra Ekolünün kurucusudur.
♦ Cedel ilmiyle ön plana çıkar.
♦ Atom Nazariyesi:
♦ Fizik âlemi bölünemeyen en küçük parça olan atomdan meydana gelmiştir.
♦♦♦ Atomların bir araya gelmesiyle varlık/cisim oluşur.
♦ Madde aleminin bölünme kabul etmediği teorisidir.
♦ Halâ: Alemde olduğu düşünülen varlıktır. (boşluk)
♦ Mekan: Nesnelerin yer kapladığı yerdir.
♦ Heyûla: Bölünebilen ilk maddedir.
♦ Cevher-i Fert: (Cüzz-i la yetecezza) Ehl-i Sünnet kelamcıları tarafından da kullanılmıştır.
♦♦♦ Nazzam atom nazariyesine karşı çıkmıştır.
♦ O’a göre atom yoktur, cisim sonsuza dek bölünür. ♦♦♦ İbn Arabî: Sadece Allah için kullanılır.
♦♦♦ Ali el-Cübbâi:
♦ Üç kardeş meselesi
♦ Salah / aslah meselesi
♦ Sistemleştirme

♦ Ebu Haşim el-Cübbâi:
♦ Ali el-Cübbâi’nin oğlu
♦ Behşemiyye Fırkasının kurucusudur.
♦ Ahvâl / Hâl Teorisi: Dar anlamda Allah’ın sıfatlarının O’nun zâtıyla münasebetini, geniş anlamda ise küllîlerin varlıklarla ilişkisini açıklama tartışmalarından doğan teoridir.
♦♦♦ Bişr bin Mu’temir:
♦ Bağdat Ekolünün kurucusu
♦ Tevellüd Nazariyesi: Maddelerin kendiliğinden oluşumu için kullanılan terimdir.
♦ Tevlid-Tevellüd:
♦♦♦ Tevlid: Kulun ihtiyari fillerini Allah’ın müdahalesi olmadan tabiattaki işleyişle meydana getirmesidir.
♦ Tevellüd: Bu yolla bir fiilin meydana gelmesidir.
♦ Mutezile’ye göre her şey sebep-sonuçla olur.
♦ Ali taşa attı, Ahmet’in kafası yarıldı.
♦♦♦ Ehl-i Sünnet, determinizm sebebiyle reddeder.
Nazzâm:
♦ Nazzâmiye kolunun kurucusu
♦ Sarfe Teorisi: K.Kerim’in erişilmez üstünlüğünü kanıtlamayı amaçlayan İ’câzü’l-Kur’ân teorisidir.
♦♦♦ Tafra Teorisi: Nazzâm’ın mekânsal hareketin imkânını açıklamak amacıyla geliştirdiği teoridir.
♦ Bir cisim, bir noktadan diğer bir noktaya, aradaki mesafeyi kat etmeksizin sıçrama ile ulaşabilir.
♦♦♦ Kümûn Teorisi:
♦♦♦ Cisimlerin birbirleriyle iç içe bulunmalarıdır.
♦♦♦ Bazı şeylerin bazı şeylerde gizlenmesidir.
♦♦♦ Özelliklerin saklanmasına kümûn bunların zaman içinde var olmalarına da bürûz / zuhur denir.
♦ Bu teoriye göre alem ezelden beri vardır.
♦♦♦ Bilgi Teorisi: Bilgi duyu ve akılla elde edilir.
♦ Tekâmül Nazariyesi: Canlıların oluşumunu ve gelişimini evrimleşme süreciyle açıklamaya çalışan ve yaratılışa karşı çıkan görüştür.
♦ Nâbite: Mu’tezile kelâmcılarının, inanç konularında akli delile başvurmadıkları için bazı âlimler için kullandıkları küçültücü isimdir.
♦♦♦ Nâbite terimini en çok Câhız kullanmıştır.
♦♦♦ Mutezilenin Diğer Görüşleri:
♦ Katilin öldürdüğü eceliyle ölmemiştir.
♦♦♦ İtikadi konularda hadislere güvenilmez.
♦ Husun ve Kubuh akılla bilinir.
♦ Kerameti ve sihri reddederler.
♦ Mutezileye Muattıla ve İslam Rasyonalistleri de denilir.
♦♦♦ Ta’til: Allah’ın zâtını sıfatlarından tecrit etme. Allah’ın sıfatlarını ezeli kabul etmeme.
♦ Allah alimdir. (Kabul)
♦♦♦ Allah ilim sahibidir. (Red)
♦ Mastar sigasındaki isimlar Allah’ın sıfatı olamaz.
♦ Gazali ve Cüveyni’nin tenkitleriyle zayıfladı.
♦ Günümüzde İbâdiye ve Şia içinde bulunurlar.

DHBT Okulu BİLSER (Bilgilendirme Servisi)
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

2022 DHBT Sınavına Hazırlıkta Hedef ve Ders Programlama Semineri